|
| ||||||
|
||||||
|
FIZJOLOGIA
Nie wdając się w anatomiczne szczegóły, podzielmy mózg na część związaną z odruchami i podstawowymi instynktami napędzanymi reakcjami chemicznymi, które w zasadzie nie podlegają naszej kontroli, część związaną z emocjami, które są obrazem psychicznym naszego wewnętrznego stanu chemicznego, z trudem podlegającym kontroli i na sferę intelektu, którą możemy w znacznym stopniu kontrolować. W sferze odruchu mamy reakcje podświadome dla przykładu wstrzymanie oddechu, kiedy się przestraszymy, drżenie rąk z emocji, czerwienienie się na twarzy z powodu zawstydzenia i tysiące innych samoistnie powstających reakcji na zdarzenia. Sfera intelektu to proceslogicznej analizy sytuacji i syntezowanie potrzebne do podejmowania decyzji. Pomiędzy tymi sferami istnieją emocje będące w istocie efektem chemicznych reakcji zachodzących pod wpływem albo odruchów (zatrzymanie oddechu na skutek nieświadomego impulsu nerwowego), albo skutków myślenia (pocenie się pod wpływem stresu egzaminacyjnego). Przyjmijmy dla uproszczenia, że mamy dwa rodzaje substancji zwanych neuroprzekaźnikami, powodujące albo uspokojenie albo pobudzenie. Stan normalny to stan równowagi między nimi. Zagrożenie lub euforia to stan związany z zaburzeniami w poziomie tych neuroprzekaźników. One z kolei są odpowiedzialne za specyficzny dla każdego z nas sposób reagowania na działanie tych neuroprzekaźników. Dlatego jedni ze strachu mdleją, a inni sztywnieją. Jedni z radości podskakują, a inni są oniemaiali. Emocja jako przesunięty w czasie psychiczny skutek bodźca, który może mieć charakter intelektualny, a więc wyimaginowany jak np. trema, albo będący wynikiem zewnętrznego bodźca fizycznego, czy chemicznego, jako reakcja na niebezpieczną sytuację drogową, podczas której cudem uniknęliśmy wypadku. Za każdym razem pot jest skutkiem chemicznej reakcji organizmu, nie podlegającym kontroli stereotypem reagowania, emocja niejako "konsumuje" i podnosi, na poziom psychicznie odczuwany, chemiczne skutki bodźca. Emocje możemy u siebie obserwować, a nawet diagnozować ich przyczynę, ale kontrola jest już znacznie trudniejsza. Mowa ciała to z jednej strony efekt chemizmu, sterującego naszymi emocjami, nie podlegający w zasadzie kontroli, a z drugiej zaś strony starannie wyreżyserowany lub wytrenowany sposób maskowania prawdziwych reakcji emocjonalnych. Warto tu zauważyć, że słowo "emocje" ma przy omawianiu mowy ciała znaczenie zastępcze, bo dotyczy często bardziej reakcji chemicznych jak odczuwanych stanów psychicznych. Jakże często emocje są widoczną reakcją fizjologiczną na np. podniesiony poziom adrenaliny, całkowicie nieodczuwaną przez owładniętego nią człowieka. A z drugiej zaś strony głęboko skrywany stan psychiczny, prawie zupełnie niedostrzegany przez otoczenie, jak np. niechęć do wroga, którą z powodów towarzyskich musimy maskować uprzejmością. Dlatego w omawianiu mowy ciała należy słowo "emocje" traktować jako myślowy skrót. EMOCJE - definicja Procesy emocjonalne to wszelkie (zarówno świadome jak i nieświadome) procesy wartościowania każdej stymulacji. Odczuwaniu emocji towarzyszą zwykle zmiany somatyczne, ekspresje mimiczne i pantomimiczne oraz zachowania. Ekspresja emocji to wszelkie sygnały (zmiany w wyglądzie organizmu, ruchy i dźwięki) emitowane przez jednostkę, będące dla kogoś innego wskazówką przeżywania prze tę osobę określonej emocji. Emocje różnią się znakiem (pozytywne/przyjemne i negatywne/przykre emocje) oraz natężeniem (silne lub słabe), a także jakością w zależności od sytuacji, w której występują, specyfiką reakcji i subiektywnych przeżyć. W zależności od przyjętego stanowiska teoretycznego zakłada się, że reakcja emocjonalna u danej osoby rozwija się równolegle z procesem spostrzegania lub przypominania, następuje po nim, lub że jej rodzaj jest zależny od interpretacji osoby odczuwającej emocję. Doliński D. (2000) Mechanizmy wzbudzania emocji. W: Strealu J. (red) Psychologia. Podręcznik akademicki T.II, Gdańsk GWP. |
|||||