Witaminy - zestawienie podstawowych informacji
Witaminy rozpuszczalne w tłuszczach
Nazwa witaminy |
Inne nazwy |
Najważniejszy wpływ na funkcje organizmu |
Najbogatsze źródła |
| Witamina A | Retinol,
Beta-karoten,
Prowitamina A | - wzrost i ogólny rozwój organizmu,
- tworzenie kości,
- produkcja hormonów,
- widzenie (także nocne),
- prawidłowy rozwój i fun-kcjonowanie skóry,
- ochrona przed nowotwora-mi i chorobami serca (przeciwutleniacz).
|
Ryby morskie, tran, wątroba wołowa, wątroba wieprzowa, węgorz, żółtko jaj, masło, oleje roślinne, szpinak, morele, sałata, jarmuż, dynia, groszek zielony, boćwina, szczaw, marchew. |
| Witamina D | Kalciferol | - przemiany wapnia i fosfo-ranów
- Właściwa mineralizacja kości
|
Ryby morskie, tran, węgorz, śledź, szprot, makrela, łosoś, wątroba cielęca, wątroba wieprzowa, wątroba wołowa, wątroba barania, żółtko jaja, świeże jaja, masło, masło roślinne, sery żółte. |
| Witamina E |
Tokoferol |
- zapobieganie uszkodzeniu błon komórkowych przez procesy utleniania - tzw. przeciwutleniacz (antyoksydant),
- Ochrona przed rozwojem miażdżycy - hamuje utle-nianie frakcji LDL choleste-rolu (tzw. zły cholesterol).
|
Soja, kiełki zbóż, oleje roślinne - słonecznikowy i sojowy, jaja świeże całe, żółtko jaja, kasze - jęczmienna i gryczana, zboża, orzechy, szparagi, tran, masło, masło roślinne, kapusta - czerwona i włoska, jarmuż, groszek zielony, brukselka, fasola biała, groch, płatki owsiane. |
| Witamina K |
Kompleks witamin K to: wit. K1 - Filochinon, wit. K2 - farnochinon, wit. K3 - menadion. |
- Regulacja procesów krzep-nięcia krwi i zapobieganie krwawieniom.
- utrzymywanie prawidłowej struktury kości i gojenie złamań.
|
Lucerna, szpinak, kapusta, kalarepa, marchew, pomidory, groch, truskawki, ziemniaki, sery żółte, żółtka jaj kurzych, wątroba. |
|
Witaminy rozpuszczalne w wodzie
Nazwa witaminy |
Inne nazwy |
Najważniejszy wpływ na funkcje organizmu |
Najbogatsze źródła |
| Witaminy B (kompleks) |
|
|
| Witamina B1 |
Tiamina |
- Przemiany metaboliczne glukozy we krwi w związki wysokoenergetyczne,
- Funkcjonowanie włókien układu nerwowego, serca i mięśni,
- Produkcja krwinek czerwo-nych.
|
Drożdże, niełuskane ziarno pszenicy, płatki owsiane, mięso wieprzowe, wątroba wieprzowa, wątroba cielęca, jaja, ziemniaki, orzechy, groch, fasola, pieczywo pełnoziarniste. |
| Witamina B2 |
Ryboflawina |
- Produkcja związków wyso-koenergetycznych,
- Właściwe funkcjonowanie skóry i błon śluzowych
|
Drożdże, wątroba cielęca, wątroba wieprzowa, mleko, płatki owsiane, całe ziarno pszenicy, szpinak, mięso wieprzowe, jaja, marchew, chleb biały, ser żółty, makrela. |
| Witamina B5 |
Kwas pantotenowy |
- Metabolizm tłuszczów, węglowodanów i białek,
- Synteza hormonów stery-dowych i innych związków chemicznych.
- Prawidłowa budowa i fun-kcjonowanie skóry oraz włosów
- Ochrona przed infekcjami.
|
Drożdże, wątroba wieprzowa, wątroba cielęca, jaja, niełuskane ziarno pszenicy, płatki owsiane, pełnoziarnisty chleb, mięso wieprzowe, mięso wołowe, chleb biały, mleko, ziemniaki, szpinak, marchew, kapusta. |
| Witamina B6 |
Pirydoksyna |
- Synteza i regulacja ponad 60 białek w organizmie (głównie białka związane z prawidłowym funkcjonowaniem układu nerwowego)
- Produkcja białych i czer-wonych komórek krwi.
|
Drożdże, niełuskane ziarno pszenicy, mięso wołowe, mięso wieprzowe, chleb biały, kapusta, płatki owsiane, mleko, marchew, ziemniaki, ryby. |
| Witamina B12 |
Kobalamina |
- Tworzenie czerwonych komórek krwi,
- Tworzenie materiału gene-tycznego (synteza DNA i RNA),
- Prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego.
|
Wątroba wołowa, wątroba wieprzowa, nerki wołowe, nerki wieprzowe, śledź, makrela, łosoś, pstrąg, mózg wieprzowy, ozór wołowy, flądra, dorsz, mózg cielęcy, wołowina, baranina, cielęcina, żółtko jaja kurzego, sery żółte. |
| Witamina PP |
Witamina B3, Niacyna, Kwas nikotynowy |
- Procesy utleniania i reduk-cji w organizmie
- Regulacja poziomu cukru we krwi (produkcja związ-ków energetycznych).
- Regulacja przepływu krwi w naczyniach krwionoś-nych.
- Regulacja poziomu chole-sterolu.
|
Drożdże, wątroba wieprzowa, wątroba cielęca, mięso wołowe, mięso wieprzowe, niełuskane ziarno pszenicy, pełnoziarnisty chleb, marchew, chleb biały, groszek szpinak, jabłka, kapusta, pomarańcze, ziemniaki, makrela. |
| |
| Witamina C |
Kwas askorbinowy |
- Zmniejszanie szkodliwego działania chemicznych procesów utleniających - tzw. przeciwutleniacz
- Produkcja kolagenu i pod-stawowych białek w całym organizmie (kości, chrząs-tki, ścięgna, więzadła).
- Zwiększanie wydajności układu odpornościowego.
- Przyspieszanie gojenia ran,
|
Róża cukrowa, róża dzika, porzeczka czarna, porzeczka biała, porzeczka czerwona, agrest, grejpfrut, cytryna, pomarańcz, malina, truskawka, rabarbar, bób, kapusta, kalafior, szczypior, pory cebula, groszek zielony, ziemniaki, pomidory, rzepa, jarmuż, kapusta czerwona, kapusta włoska, chrzan, rzodkiewka, brukselka, brokuły. |
| Kwas foliowy |
Folacyna, Witamina B9 |
- Regulacja różnych proce-sów metabolicznych w or-ganizmie,
- Tworzenie kwasów nukle-inowych DNA i RNA,
- Jest chemicznym przekaź-nikiem w mózgu.
- Zapobieganie chorobom serca i miażdżycy.
- Tworzenie czerwonych komórek krwi.
|
Wątroba wołowa, szpinak, nać buraków, kawon, dynia, kapusta, ziemniaki, mleko, jaja, wołowina, groszek zielony, marchew, pełnoziarnisty chleb, kasza jęczmienna, drożdże. |
| Witamina H |
Biotyna |
- Synteza aminokwasów, białek i kwasów tłuszcz-owych.
- Prawidłowa budowa i fun-kcjonowanie skóry oraz włosów,
- wspomaganie funkcji tar-czycy.
|
Ziarno pszenicy, jaja, mleko, kurczak, śledź, wieprzowina, wołowina, banany, winogrona, pomarańcze, kalafior, groch, szpinak, cebula, sałata, buraki, marchew, kapusta, drożdże, grzyby. |
|
powrót
|